#İnteraktif yanıtlar
##Giriş Yandex, site sahiplerinin arama sonuçlarındaki yanıtları interaktif hale getirmelerine yardımcı olan yeni bir arabirim ve yeni araçlar olarak "Adalar" platformunu piyasaya sürdü:
- Veri girişini arama sonuçları sayfasına taşıma
- Sunulan bilgileri gerçek zamanlı biçimde iletme
- İşlemleri arama sonuçları sayfasına taşıma
İnteraktif yanıtları oluşturmak için form açıklama dili ve Yandex ile gerçek zamanlı etkileşim API'si kullanılmasını öneriyoruz. Burada önce bu teknolojileri gözden geçirerek ve sonra da bunları kullanarak oluşturabileceğiniz yanıt örneklerine geçeceğiz.
Özelliklere kısa bir bakış
- Form açıklama dili
- Xml biçimindeki serbest semantik formun açıklanmasına ilişkin kurallar
- İnteraktif arama yanıtında form test etme aracı
- Etkileşim için Open Graph işaretleme (markup) standardı uzantısı: web-handler (deep link) ve http-handler (gerçek zamanlı etkileşim).
Bu belge ön belirtim statüsündedir. Yandex aramasında interaktif yanıtları hayata geçirme yollarıyla ilgili görüşlerimizin açıklandığı birinci sürümdür. Site sahipleriyle ortak çalışma sürecinde belirtimle ilgili eksikliklerin tamamlanacağını düşünüyoruz; bu nedenle sizlerden geri bildirim almaktan memnuniyet duyarız.
Şu an için, aracın web uzmanlarına yönelik beta sürümü kullanılabilmektedir. Bu araçta örnek olarak Yandex.Oto servisi için aramada interaktif yanıt özelliği kullanılmıştır. Siteniz için böyle bir yanıt oluşturmak isterseniz belgeleri okuyun ve form düzenleyicisinden yararlanın.
##Form açıklama dili İnteraktif öğelerin yanıtta görünebilmesi için form açıklama dilinin kullanılmasını öneririz. Bunun yardımıyla formun alanları hakkında bilgi verebilir, türlerini ve olası değerlerini belirtebilirsiniz.
Form alanlarının açıklaması, sayfanın içinde işaretleme kullanılarak veya ayrı bir xml/json dosyasında Yandex'e bildirilebilir. İki yöntem için de destek vereceğiz.
Alanların olası değerleri (sözlükler) Yandex'in sitenizi ilgilendiren arama sorgularını çözümlemesine ve değerleri otomatik olarak formun ilgili alanlarına eklemesine olanak sağlar. Kullanıcı; açılan listeleri, onay kutularını vs. kullanarak sorguyu daraltabilir ve bunun yanı sıra düğmeyi tıkladığında sitenizdeki doğru şekilde oluşturulmuş URL'ye gider.
###Semantik Alan adları ve alan değerleri isteğe bağlı ya da sabit olabilir. Bazı durumlarda form açıklamasının belirli bir tema için geliştirilmiş semantik standarda uygun olmasını zorunlu tutacağız. (Örneğin, uçuş kayıtları yaptırılırken.) Bu tür konu belirtimleri bu belgeye ek olarak yayınlanacaktır. Ayrıca daha önce servislerimizin faaliyete geçmesiyle birlikte kullanılmaya başlanan semantiği devralmayı tasarlıyoruz. (Örneğin, Yandex.Hizmetler için.)
Şimdi de şu örnekleri inceleyeceğiz: işlem düğmesi, birkaç alanı içeren basit form ve büyük değer sözlükleri içeren karmaşık form.
###İşlem düğmesi Sitenizde çevrimiçi ticari işlemler (rezervasyon, kaydolma, kaydetme, satın alma) gerçekleştiriliyorsa arama sonuçlarına işlem düğmesi koyabilirsiniz. Kullanıcı bu düğmeyi tıkladığında sitenizde işlemi gerçekleştireceği sayfaya gider.
Örnek: Uçuş kaydı için işlem düğmesi
İşlem yapma olanağını belirtmek için, bu işlemi ilişkilendirmek istediğiniz sayfaya iki meta etiketi eklenmesi gerekir. Bir kafede masa rezervasyonu için görünüm şöyle olur:
<html prefix="ya: http://webmaster.yandex.ru/vocabularies/">
<head>
<meta property="ya:interaction" content="BUTTON" />
...
<meta property="ya:interaction:type" content="ReserveAction" />
<meta property="ya:interaction:url" content="http://example.com/bar/124123#book" />
...
</head>
...
</html>Interaction ile başlayan etiketler, Open Graph Protocol (http://ogp.me) açık standardının uzantısıdır.
- interaction (Enum) — açıklamada yer alan interaktif yanıtın hangi türden olduğunu gösteren zorunlu bir etiket. Hareketli butonlar için değer "BUTTON" olmalıdır
- interaction:type (Enum): Olası işlemi belirten zorunlu etiket. Örnek olarak restoran rezervasyonu ("BookTable" değeri), otel rezervasyonu ("BookHotel" değeri) vs. verilebilir. Erişime açık işlemlerin güncel listesi belgelerde yayınlandı.
- interaction:url (URL): İşlemin tamamlanması için gidilmesi gereken sayfanın adresini belirten zorunlu etiket. Bu adres, işlem sayfanızda gerçekleştirilebiliyorsa sitenizin bir sayfası olabileceği gibi, kendi siteniz böyle bir olanak sağlamıyorsa başka bir sitenin sayfası (toplayıcı sayfası) da olabilir.
- interaction:paid_service (Boolean): İşlem adımlarından birinde kullanıcının para ödemesi gerektiğini belirten isteğe bağlı etiket. Etiket belirtilmezse, varsayılan olarak işlemin tümüyle ücretsiz olduğu kabul edilir. Ürün satın alınması, ücretli bir işleme örnektir.
Ayrıca standardın bir gereği olarak html veya head etiketinde prefix="og: http://ogp.me/ns#" öneki belirtilmelidir.
###Basit form Az sayıda alan içeren basit formlar için açıklamanın sayfadaki form html etiketinin içinde yapılması uygundur. Schema.org veya Open Graph standartlarında konudaki parametreler sabit ise, form açıklaması işaretleme kullanılarak yapılabilecektir.
Örnek: Uçuş kaydı için basit bir form
todo: XForms standardını kullanma olasılığını değerlendirme
###Karmaşık form ve sözlükler Karmaşık arama formları ve büyük sözlükler içeren siteler için, formun ayrı bir dosyada açıklanması daha uygundur. Bu seçenek, web uzmanlarına yönelik interaktif yanıtlar beta sürümü'nde desteklenmektedir. Form düzenleyicisinden yararlanabilirsiniz: Alanlarla ilgili açıklamayı iletebilir ve algoritmamızın işleyişini test edebilirsiniz. Burada ayrıntılı belgeler de bulunmaktadır.
Örnek: Otomobillerle ilgili site için arama formu
##Gerçek zamanlı interaktif API Kullanıcıyla gerçek zamanlı etkileşim amacına yönelik etkileşimli yanıtlar oluşturmak için, sitenizde API'yi uygulamaya geçirmek gerekir. Sitenizde böyle bir API kullanılmaya başlandığını bize Open Graph işaretlemesi kullanarak veya özel Yandex.Webmaster bölümünde bildirebilirsiniz. Şimdi de, arama sonuçları sayfalarında desteklemeyi planladığımız API özelliklerini vereceğiz.
####API, belirli bir sayfa için gerçek zamanlı verileri sonuç olarak getirebilir Buna örnek olarak bir servis için bugünkü hava durumu veya havaalanı tarifesi, bir ürün sayfası için ürünün fiyatı ve stok durumu, varlık listesini içeren bir sayfa için bulunanların sayısı veya fiyat aralığı verilebilir. Bu durumda API, sitenin belirli bir sayfasıyla ilişkilendirilmelidir.
####API, giriş parametrelerine bağlı olarak gerçek zamanlı verileri sonuç olarak getirebilir API giriş parametreleri isteğe bağlı olabilir ve alan açıklamaları ve form değerleri aracılığıyla Yandex'e iletilebilir. Bazı durumlarda parametreler belirli bir konu için sabit olacaktır (bkz. semantik hakkında ayrıntılı bilgi). Gerçek zamanlı verilerle sunulan yanıta ek olarak servis API'si, kullanıcıyı, formda girilen parametrelere uygun düşen ve kullanıcının bağlamını (örneğin, bölge ve dil) dikkate alan doğru URL'ye (deep link) yönlendirebilir.
Ayrıca API için yanıt biçimi (xml/json), yanıt zaman aşımı (konuya bağlı olarak), izin verilen başvuru sıklığı belirtilecektir. API'nin yüksek bir hızla (300-400 ms) yanıt vermesini ve belirli bir yükü kaldırmasını bekliyoruz.
Örnek: belirli bir sinema seçildiğinde, bu sinemadaki güncel film seansları gösterilir.
###Open Graph standardına göre API belirtimi
Open Graph'ta işaretlemeyi kullanarak belirli bir konuda ("otel rezervasyonu") API'nin ve yanıtının nasıl belirtilebileceğini bir örnek üzerinde göstereceğiz.
Geliş tarihlerine (arrival), ayrılış tarihlerine (departure) ve konuk sayısına (guests) göre otel odası fiyatını göstermek istediğimizi düşünelim. Bununla birlikte, doğru şekilde görüntüleme için para biriminin (currency) ve yanıt dilinin (lang) belirtilmesi de gerekmektedir. Kullanıcı siteye gitmeden geliş ve ayrılış zamanını değiştirerek seçtiği tarihler için otel odası fiyatını ve işleme devam edebileceği URL'yi alır.
#####API işleyişinin açıklanmasıyla ilgili örnek İşaretleme, nesne açıklamasının bir parçası olarak görünebilir:
<html prefix="ya: http://webmaster.yandex.ru/vocabularies/">
<head>
<meta property="ya:interaction" content="RTResponse" />
...
<meta property="ya:interaction:type" content="ReserveAction" />
<meta property="ya:interaction:url" content="http://host/prefix?hotel=433" />
...
</head>
...
</html>Interaction ile başlayan etiketler, Open Graph Protocol (http://ogp.me) açık standardının uzantısıdır.
- interaction:url (URL): URL API'sini belirten zorunlu etiket. Bu nedenle, URL'nin kullanıcı tarafından girilen parametrelere bağlı olarak yanıt alma olanağı olmalıdır.
- interaction:url:method (Enum: API için sorgu türünü belirten isteğe bağlı etiket. Etiket belirtilmezse varsayılan olarak GET olduğu kabul edilir. Olası değerler GET ve POST'tur.
- interaction:url:response_format (Enum: Yanıt türünü belirten isteğe bağlı etiket. Etiket belirtilmezse varsayılan olarak JSON olduğu kabul edilir. Olası değerler JSON ve XML'dir.
- interaction:paid_service (Boolean): İşlem adımlarından birinde kullanıcının para ödemesi gerekebileceğini belirten isteğe bağlı etiket. Etiket belirtilmezse varsayılan olarak işlemin tümüyle ücretsiz olduğu kabul edilir. Ürün satın alınması, ücretli bir işleme örnektir.
Aynı şekilde; ancak zorunlu olmayan parametreler de belirtilerek:
<html prefix="ya: http://webmaster.yandex.ru/vocabularies/">
<head>
...
<meta property="ya:interaction" content="RTResponse" />
<meta property="ya:interaction:type" content="ReserveAction" />
<meta property="ya:interaction:url" content="http://host/prefix?hotel=433" />
<meta property="ya:interaction:url:method" content="GET" />
<meta property="ya:interaction:url:response_format" content="JSON" />
...
</head>
...
</html>Örnekteki koşullara göre, kullanıcı geliş tarihini (arrival), ayrılış tarihini (departure) ve konuk sayısını (guests) belirtir; para birimi (currency) ve yanıt dili (lang) parametrelerini de geçerli bağlamından anlarız. Böylece Yandex'ten API'ye gönderilen tam sorgu şöyle görünür: http://host/prefix?hotel=433&arrival=2014-12-10&departure=2014-12-21¤cy=RUB&lang=RU&guests=2.
API servisinin yanıt olarak, seçilen tarihler için otel odası fiyatını ve ayrıca sonraki işlem adımının gerçekleştiği URL'yi vermesi gerekir. Örneğin:
{
"price" : {
"value" : 2455.00,
"currency" : "RUB"
},
"url" : "http://host/url"
}##İnteraktif yanıtlara örnekler "Taksi çağırma" örnek olay incelemesinde farklı interaktif yanıt seçeneklerini inceleyeceğiz. Yukarıda açıklanan teknolojilere dayanarak işlevsel öğeleri sırayla ekleyeceğiz.
####Gerçek zamanlı verilerle yanıt Öncelikle, interaktif yanıta gerçek zamanlı verileri ekleyeceğiz. Yandex bunun için, arama sonuçları sayfasının yüklenmesiyle eşzamansız olarak servis API'sini sorgular. Bundan sonra API, verileri gönderdikçe (örneğin, müsait araç sayısı) bu veriler yanıta yüklenmeye devam eder.
####İşlem düğmesi Şimdi de sitede bir işlem yapma, yani bu örneğe göre taksi çağırma olanağını belirteceğiz. Sitenin, işlemin gerçekleştirildiği doğru dahili URL'yi Yandex'e göndermesi gerekir. Bazı durumlarda bu işlem üçüncü taraf servislerce ve ayrı bir URL'de gerçekleştirilebilir (örneğin, sinema için bilet alma).
####İşlem formu Kullanıcının yolculuk güzergahını belirtebilmesi veya arama sorgusunda bunu bildirebilmesi için birkaç alan ekleyelim. Örneğin, [Haydarpaşa Garı'na gitmek için taksi çağırma] sorgusunda konumu algılayacağız ve "Nereye" alanına yerleştireceğiz. "Taksi çağır" düğmesine basıldığında kullanıcı işleme devam edeceği siteye gider ve Yandex de belirtilen güzergahın parametrelerini siteye iletir.
Arama interaktif yanıtını demo olarak göstermek için Arabam.com servisi için kullanıma hazır bir örnek hazırladık.
####Gerçek zamanlı önizleme sonucunu içeren işlem formu Son olarak, forma etkileşim özelliğini ekleyeceğiz ve kullanıcının işlemine gerçek zamanlı olarak yanıt vermeye başlayacağız. Örneğimizde servis API'si, belirtilen güzergaha göre yolculuk maliyetini döndürmektedir.
####Arabirimde SERP (Arama Motoru Sonuç Sayfası) üzerinde işlem Bazı durumlarda, hem kullanıcı hem de site sahibi için uygun olduğunda, işlem tümüyle arama sonuçları sayfasında gerçekleştirilebilecektir. Örneğin, uçuş kaydı veya masa rezervasyonu yapılabilecektir. Bunun için daha önce olduğu gibi form açıklama dilini ve gerçek zamanlı interaktif API'yi kullanırız. Birincisinde, işlemin tamamlanması için veri girişi yapılacak alan açıklanmalı ve ikincisinde de API özelliği genişletilmeli ve işleme göre uygun durum bilgileri ("olası", "işlemde", "gerçekleştirildi", "iptal edildi") Yandex'e geri gönderilmelidir.
Örneğimizde, ad ve iletişim bilgilerini girilmesi ve taksi gönderilme saatinin belirtilmesi kalır. Servis API'si siparişin onaylandığını doğrularsa Yandex bunu kullanıcıya bildirir.
