| title | Για μια Ανοιχτή Κοινωνία των Ίσων |
|---|---|
| published | true |
Η ιστορία δεν τέλειωσε στις αρχές του ‘90. Αυτό αποδεικνύουν τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας, με τον πιο δραματικό τρόπο.
Η παγκοσμιοποίηση, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, η κλιματική αλλαγή, η χρηματοπιστωτική «φούσκα» και η κρίση χρέους, έπληξαν τις κατακτήσεις του κοινωνικού κράτους που αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του «ευρωπαϊκού κεκτημένου»
Το σημερινό οικονομικό και παραγωγικό μοντέλο έχει φτάσει στα όρια του.Οι αλλεπάλληλες χρηματοπιστωτικές κρίσεις που εξελίχθηκαν σε κρίση δημοσίου χρέους για κάποιες χώρες, ατρόφησαν το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο από την ατζέντα των παραδοσιακών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων. Κατηύθυναν τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους τους προς λαϊκιστικές - και συχνά ακραίες - πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες δε διαθέτουν λύσεις, με αποτέλεσμα να συμβάλουν περισσότερο στην εμβάθυνση της κρίσης Δημοκρατίας.
Η χώρα μας ήταν ανάμεσα σε αυτές που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση. Στη μνημονιακή Ελλάδα, οι κοινωνικές ανισότητες αυξήθηκαν. Εκατομμύρια άνθρωποι οδηγήθηκαν στην ανεργία και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Οδηγηθήκαμε στην αυξημένη αμφισβήτηση των αντιπροσωπευτικών θεσμών που σήμερα κινδυνεύει να μετατραπεί σε απαξίωση της Δημοκρατίας.
Κατά την μεταμνημονιακή εποχή, το αίτημα των πολιτών για κοινωνική ισότητα και διαγενεακή δικαιοσύνη επανέρχεται πιο επίκαιρο από ποτέ. Οι πολίτες διεκδικούν ίσες ευκαιρίες συμμετοχής στην εκπαίδευση, στην τεχνολογική κατάρτιση, στην εργασία, στην κοινωνική ζωή. Αξιώνουν το άτομο να εξελίσσεται σύμφωνα με τα ταλέντα και τις δυνατότητές του, μέσα σε ένα κοινωνικό περιβάλλον ελευθερίας και ανεκτικότητας, με ισοτιμία απέναντι στους κανόνες της κοινής συμβίωσης.
Η ανισότητα και ο περιορισμός του δικαιώματος στην ευημερία αποτελούν τα αποτελέσματα πολιτικών συσχετισμών, κατεστημένων κοινωνικών δομών και μίας πολιτικής και οικονομικής αρχιτεκτονικής που ευνοεί ολοένα και περισσότερο τους ήδη ευνοημένους.
Η κοινωνική και οικονομική ανισότητα δεν αποτελεί φυσικό φαινόμενο ούτε ντετερμινιστική νομοτέλεια. Γι’ αυτό και είναι δυνατό να αντιστραφεί.
Για εμάς, σκοπός της εθνικής οικονομίας και των μηχανισμών της αγοράς δεν είναι απλά η επιδίωξη ονομαστικής ανάπτυξης. Η εθνική οικονομία έχει ως βασική επιδίωξη την διάχυση της ευημερίας σε όλη την κοινωνία με τρόπο που να καθιστά την ανάπτυξη πλήρη νοήματος αλλά και βιωσιμότητας.
Η αναζήτηση της ευτυχίας και της οικονομικής ευημερίας δεν θα πρέπει να παρεμποδίζεται ή να εξαρτάται από τις εγκατεστημένες ασυμμετρίες ισχύος που προκύπτουν, είτε από αναποτελεσματικές διαδικασίες της αγοράς, είτε από κληρονομημένες πραγματικότητες.
Δεν επιδιώκουμε ένα πανίσχυρο κράτος. Στοχεύουμε σε ένα κράτος που θα εξασφαλίζει ότι κανείς, ακόμα και το ίδιο το κράτος, δεν μπορεί να καταστεί ισχυρότερο από τη Δημοκρατία.
Κεντρικός πυλώνας επάνω στον οποίο μπορεί να οικοδομηθεί η κοινωνία των ίσων, είναι η ανακατανομή. Γιατί στοχεύει στην άρση των θεσμοθετημένων ανισοτήτων. Στη δυνατότητα να έχουν όλοι οι πολίτες τους πόρους που απαιτούνται, ώστε να εξασφαλίζουν μία καλή ζωή, να μπορούν να σχεδιάζουν τους όρους της αυτοεκπλήρωσής τους και το βασικότερο, να έχουν πρόσβαση στους παραγωγικούς συντελεστές της καινοτομίας χωρίς να χρειάζεται να τους δανείζονται.
Είναι επιτακτική ανάγκη τα σύγχρονα προοδευτικά κόμματα να ξαναβρούν το χαμένο τους πολιτικό πρόσημο. Να επενδύσουν ώριμα και συστηματικά στον προνομιακό τους χώρο, που δεν είναι άλλος από τη διαρκή προσπάθεια για τη βελτίωση της ζωής του κόσμου της εργασίας και της παραγωγής και της στήριξης του κοινωνικού κράτους δικαίου.
Μία κοινωνία ακμάζει και διατηρεί τη συνοχή της μόνο όταν τα μέλη της έχουν πλήρη πρόσβαση στις δυνατότητες να ευημερούν. Αυτό αποτελεί το βασικό στόχο της σοσιαλδημοκρατίας.